اکتبر 1981 ، درباره‌ی ژيسکار دستن

بازگشت خطابه

 
[ شناسه مقاله: 3588 ]   [ موضوع: کتابچه ]   [ بازدید: ۲۴۶۵ ]

شماره ۲۱، اردیبهشت ۱۳۹۱

براي ژنرال دوگل کنفرانس‌هاي مطبوعاتي از اهميت خاصي برخوردار بود و ارزش آنها را گاهي اوقات تا حدِ برگزاري يک مراسم مذهبي نيز بالا مي‌برد. رئيس‌جمهور در اين کنفرانس‌ها با نگاهي از بالا، هزاران روزنامه‌نگار، مردم فرانسه و حتا رهبران جهان را مورد خطاب قرار مي‌داد. او با يک مقدمه خيلي کوتاه به سرعت وارد بحث اصلي و پرسش و پاسخ خبرنگاران مي‌شد و تقريباً به همه سوالات حضار پاسخ مي‌گفت مگر اينکه از سوالي خوشش نمي‌آمد يا برحسب اتفاق مورد فراموشي قرار مي‌گرفت و به قول آمريکايي‌ها يک شوي به تمام معنا بود.

در اين کنفرانس‌ها غالباً دوگل در وسط قرار مي‌گرفت، وزراي او در طرفين او بودند و در مقابل او همه مخاطبان و به عبارتي دنيا قرار داشت. اين تعريفي است که غالباً کتاب‌هاي تاريخ از ژنرال دوگل دارند و معتقدند زماني که دوگل قصد داشت تصميمات خود را اعلام و کشورش را مورد خطاب قرار دهد، چنين ژست‌هايي را به نمايش مي‌گذاشت.

اما جانشينان ژنرال، گام اول را در راه لائيسيته برداشتند. ژرژ پمپيدو همه سوالات را پيش‌بيني نمي‌کرد اما به همه آنها هم پاسخ مي‌گفت. اما هيچگاه نمي‌توانست ژست‌هاي فاتحانه دوگل را بگيرد. ژنرالي که کنفرانس‌هاي مطبوعاتي را براي نه گفتن به کانديداتوري انگلستان در بازار مشترک انتخاب مي‌کرد و همواره حامل اطلاعات مهمي براي مخاطبان خود بود و البته هيچگاه تجزيه و تحليل‌هاي سايرين را مورد بي‌توجهي و تحقير قرار نمي‌داد.

اما ژيسکار ولري دستن اين تغييرات را ادامه داد. شيوه ولري با رئيس‌جمهور قبلي متفاوت بود. اولي گرد و دايره‌اي و دومي نازک و باريک، اما هر دو جذاب، فريبنده، لايق و هر دو احساسات ملي را به هيجان مي‌آوردند. ايجاد صنايع بزرگ آرزوي يکي از آنها بود و سوداي ديگري ماندن در حلقه رقابت کشورهاي توسعه يافته.

فرانسوا ميتران نيز در صحنه نمايش ضمن توجه فراوان به چالش‌هاي اقتصادي و تلاش براي پاسخ دادن به آنها، تلاش مي‌کرد انديشه‌ها و سنت خود را با گرايشات گليستي پيوند بزند. او به دليل عدم توانايي در حفظ کردن، غالباً سخنراني‌هاي خود را از رو مي‌خواند. اما پمپيدو که پيش‌تر دبير ادبيات بود، بسيار کارشناسانه و داوطلبانه براي سخنراني آماده بود.

اما در خطابه‌هاي ژيسکار دستن هيچ اثري از ادبيات ديده نمي‌شود. اما بخش اعظم سخنراني‌هاي رئيس‌جمهور جديد را مسائل پيش پا افتاده اعم از ملي کردن، آمار بيکاري، قيمت‌ها و صنايع تشکيل مي‌دهد يعني يک سخنراني سنتي که در آن تنها به ارائه بيلان‌هايي از وزراي رئيس‌جمهور پرداخته مي‌شود.

سياست ميتران در حوزه خاورميانه، تقريباً چيزي متفاوت از ژيسکار دستن نيست اما آن را به گونه ديگري ادا مي‌کند. ژيسکار دستن به حقوق و موجوديت اسرائيل در مرزهايي مطمئن و به رسميت شناخته شده و همچنين حقوق فلسطينيان به داشتن سرزمين اعتقاد داشت. اما ميتران با حرارت بيشتري احساساتش را درباره اسرائيل و يهوديان ادا مي‌کرد و در عين حال وفاداري خود را به دوستي فرانسه به اعراب ابراز مي‌کرد.

زماني که موضوع مدرنيزه کردن موشک‌هاي هسته‌اي اروپا هم مطرح مي‌شد، ميتران سياستي متفاوت از ژيسکاردستن نداشت. با اين تفاوت که ژيسکار ترجيح مي‌داد نسبت به تصميمات شوراي وزراي تودار باشد اما ميتران بر مجهزسازي آمريکا نيز تأکيد داشت. شايد رئيس‌جمهور حق نداشته باشد که اطلاعات زيادي پيرامون مسائلي از جمله: برابري ضمانتي ميان ابرقدرت‌ها، برتري شوروي تا سال 1985، اعمال تغييرات به نفع ايالات‌متحده آمريکا از سال 1990 در اختيار عموم قرار دهد.

به نظر مي‌رسد اکثر فرانسوي‌ها گفت‌وگوهاي از مد افتاده رئيس‌جمهور را دوست دارند. ميتران در واقع ترکيبي از جمهوري سوم و پنجم است که تقريباً خوب صحبت مي‌کند؛ در کنايه زدن به ميراث پادشاهان چندان افراط نمي‌کند. اما چند درصد از مخاطبان اشتباهات او را متوجه شدند؟

ميتران در ميان اولين وظايف دولت و حکومتش “برقراري آزادي دانشگاهي” يعني فسخ قانون پيشين را عنوان مي‌کند. در حاليکه اعمال اين اصلاحات، اداره 25 دانشگاه کشور را در اختيار کمونيست‌ها قرار مي‌دهد. ميتران معتقد است: “بدون رشد اجتماعي، اشتغال افزايش نمي‌يابد و براي رسيدن به اشتغال زياد بايد آرام آرام ميزان مشاغل را زياد کرد.” در حاليکه اگر رشد اجتماعي تنها در قالب افزايش مشاغل تعريف شود، شک دارم که حتي ريمون بار نيز ايرادي به اين مسأله واضح وارد کند. اما در صورتي که استخدام 200 هزار کارمند و شغل به معناي رشد اجتماعي باشد، به اين ترتيب نخست وزير سابق سند و دليل کم نداشته باشد.

ميتران دوست دارد که صنايع فرانسوي بازارهاي داخلي را اشباع کند. بدون شک لازمه صادر کردن، وارد کردن نيز هست. کافي نيست که انحصار و توليد نساجي را داشته باشيم که مصرف کنندگان آن عمدتاً از بازارهاي داخلي هستند. بلکه لازم است کالاهايي نيز با قيمت مناسب توليد کنيم.

برنامه اقتصادي ميتران که هفته پيش اعلام شد شبيه به شمارش متوالي پروژه‌هاي ايده‌آلي و بيشتر شبيه برنامه‌هاي سحرآميز بود و هيچ شباهتي با پروژه يک مسوول يا فردي که يک شرکت يا يک کشور را اداره مي‌کند، نداشت.

بسياري از رسانه‌ها بعد از کنفرانس مطبوعاتي رئيس‌جمهور در وهله اول وحدت نظر فرانسويها را منعکس کردند. در حالي که تنها روزنامه فايننشال تايمز بود که در نهايت اعلام کرد که هيچ نکته جديد و قابل توجهي در سخنان ميتران پيدا نکرده است. روزنامه‌هاي انگليسي زبان عين واقعيت را بيان کردند و لذا رئيس‌جمهور بايد سخنراني‌هاي بعدي خود بايد به آن توجه کند.

و اما درباره اکثريت قديمي بايد گفت که آنها بايد بيشتر به اصول و درس‌ها بينديشند: فرانسوي‌ها همچنان عاشق خطابه‌هايي هستند که برگرفته از انسانيت و مطابق با مد روز باشد و به اين علاقه ادامه مي‌دهند. اما هميشه اين زبان نمي‌تواند برنده انتخابات باشد

برداشت معمول از مطالب فقط با ذکر منبع به صورت کامل یعنی با دکر عبارت «ماهنامه مهرنامه»، تاریخ و شماره مجله آزاد است. بازنشر کلی مطالب مجله به هر نحوی، اعم از چاپی، دیجیتالی یا مجازی ممنوع است.